İran'dan ABD ile ateşkes görüşmeleri için ağır şartlar

İran’ın, ABD ile olası ateşkes görüşmelerine dönmek için ağır şartlar öne sürdüğü iddia edildi. Talepler arasında ABD üslerinin kapatılması ve tazminat ödenmesi gibi dikkat çekici maddeler yer aldı.

Wall Street Journal’ın, konuya yakın kaynaklara dayandırdığı haberine göre İranlı yetkililer, Trump yönetimine ateşkes müzakerelerine dönmek için “yüksek bir eşik” belirlediklerini iletti. Haberde, İran Devrim Muhafızları’nın (IRGC) sürece yön verdiği ve sert taleplerin masaya konduğu belirtildi.

ABD ÜSLERİNİN KAPATILMASI VE TAZMİNAT TALEBİ

İddiaya göre İran’ın en dikkat çeken talepleri arasında, Basra Körfezi’ndeki tüm ABD askeri üslerinin kapatılması ve İran’a yönelik saldırılar için tazminat ödenmesi yer aldı. Bunun yanı sıra İran’ın, Hürmüz Boğazı için yeni bir düzenleme talep ederek geçişlerden ücret alma hakkı istediği öne sürüldü.

YAPTIRIMLARIN KALDIRILMASI VE FÜZE PROGRAMI KIRMIZI ÇİZGİ

Haberde, İran’ın ayrıca şu şartları öne sürdüğü aktarıldı:

- Savaşın yeniden başlamayacağına dair garanti verilmesi

- İsrail’in Hizbullah’a yönelik saldırılarının durdurulması

- İran’a uygulanan tüm yaptırımların kaldırılması

- Balistik füze programının korunması ve bu konuda herhangi bir sınırlama müzakeresi yapılmaması

ABD’DEN SERT TEPKİ

Wall Street Journal’a konuşan bir ABD’li yetkili, İran’ın taleplerini “saçma ve gerçek dışı” olarak değerlendirdi. Haberde ayrıca, taraflar arasında doğrudan bir temas olmadığı, mesajların Orta Doğu’daki arabulucular üzerinden iletildiği belirtildi. Yeni diplomatik temasların ilk mesajlarının geçtiğimiz hafta sonu iletildiği ifade edildi.

DOĞRUDAN TEMAS YOK

ABD ve İran arasında doğrudan görüşme yapılmadığı, diplomatik sürecin dolaylı kanallar üzerinden yürütüldüğü kaydedildi. Tarafların pozisyonlarının ise oldukça uzak olduğu değerlendiriliyor.

TRUMP'TAN DİKKAT ÇEKEN HAZIRLIK

Öte yandan Axios'un ABD ve İsrailli yetkililere dayandırdığı habere göre, Başkan Donald Trump, İran ihtilafında hem diplomatik seçenekleri hem de askeri tırmanmayı eş zamanlı olarak hazırlıyor. Yetkililer, Trump yönetiminin, görüşmeler gerçekleşse bile iki ila üç hafta daha sürecek bir savaşa hazırlandığını söyledi. 

Özel elçi Witkoff, Başkan Yardımcısı JD Vance'i baş müzakereci olarak önermişti; gerekçe olarak da Vance'in makamının saygınlığını ve Tahran'ın onu şahin olarak görmediği algısını gösterdi. Trump'ın danışmanlarından biri Axios'a verdiği demeçte, ABD güçlerinin yığılmasının kötü niyetli müzakerelerin bir işareti olmaktan ziyade bir baskı aracı olarak tasarlandığını söyledi.

ABD-İSRAİL'İN İRAN SALDIRILARI

İsrail ve ABD, Tahran ile Washington yönetimleri arasında müzakereler sürerken 28 Şubat'ta İran'a askeri saldırı başlattı. İran da İsrail'in yanı sıra ABD üslerinin bulunduğu Katar, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) ve Bahreyn başta olmak üzere bazı bölge ülkelerinde belirlediği hedeflere saldırılarla karşılık verdi. ABD-İsrail saldırılarında, eski İran lideri Ali Hamaney'in yanı sıra çok sayıda üst düzey yetkili öldü.